OP-ED: HINDI LABAG SA KONSTITUSYON ANG PAGPAPALIT NG PRESIDING OFFICER SA IMPEACHMENT COURT—ITO ANG HINDI SINASABI NI CAYETANO
Marami ang nagsasabing unconstitutional daw ang bagong Senate rule na nagpapahintulot sa impeachment court na maghalal ng ibang presiding officer bukod sa Senate President, pero karamihan sa kanila ay mga kulto ng mga Duterte. Isa sa pinakaingay rito si DDS tsinador at Sampung Libo Alan Peter Cayetano.
Pero kung babasahin mismo ang 1987 Constitution, iba ang lumalabas. Ganito ang nakasaad sa Article XI, Section 3:
"The Senate shall have the sole power to try and decide all cases of impeachment..."
Ibig sabihin, ang Senado mismo ang may eksklusibong kapangyarihan na magpatakbo at magpasya sa lahat ng impeachment cases.
At may pahabol pang mahalaga at malinaw probisyon: "When the President of the Philippines is on trial, the Chief Justice of the Supreme Court shall preside, but shall not vote."
Dito mas nagiging maalab at tensiyonado ang usapan.
Pangulo lang ang tahasang binanggit ng Konstitusyon. Walang nakasulat na "the Senate President shall preside" kapag Vice President, Supreme Court Justice, Ombudsman, o iba pang impeachable officials ang nililitis.
At sa batas, mahalaga ang katahimikang 'yan.
Kapag gusto ng Konstitusyon na gawing mandatory ang isang bagay, direkta itong sinasabi. Ginawa nila iyon sa Chief Justice kapag Pangulo ang nililitis. Pero pagdating sa lahat ng iba pang impeachment cases, wala silang itinakdang presiding officer.
Kaya ayon sa maraming constitutional experts, nasa Senado ang kapangyarihang punan ang procedural gap na iyon sa pamamagitan ng sarili nilang rules.
Iyan mismo ang ginawa nila sa Senate Resolution No. 430, kung saan inamyendahan ang impeachment rules para payagan ang Senado, sa pamamagitan ng majority vote, na maghalal ng ibang senador bilang presiding officer kung nanaisin ng mayorya.
Hindi nito binago ang Konstitusyon.
Hindi rin nito binago ang grounds ng impeachment o ang requirement na dalawang-katlo ng lahat ng senador ang kailangang bumoto para magkaroon ng conviction.
Procedural rule lang ito, at ang paggawa at pag-amyenda ng sariling procedural rules ay matagal nang kinikilalang kapangyarihan ng Senado.
May punto ba si Cayetano? Mayroon din kahit papano.
Tama siya na ang Senate President ang naging tradisyonal na presiding officer sa mga nakaraang impeachment trials. Totoo rin na ang pagbabago ng rules sa gitna ng isang politically charged na impeachment ay maaaring magdulot ng mga tanong tungkol sa kredibilidad ng proseso at maaari pang humantong sa mga legal challenge.
Pero magkaiba ang "hindi magandang timing" at "labag sa Konstitusyon."
Ang tradisyon ay hindi batas. At ang hindi nakasulat sa Konstitusyon ay hindi puwedeng basta ipalagay na ipinagbabawal.
Sa madaling salita, mas matibay ang constitutional argument ng mayorya kaysa sa argumento ni Cayetano. So, kahit anong klaseng pagngangawa ang gawin ni Cayetano, talo pa rin siya.
Ang tunay na laban ngayon ay hindi na kung may kapangyarihan ba ang Senado na maghalal ng ibang presiding officer.
Ang tunay na tanong ay kung gagamitin ba nila ang kapangyarihang iyon nang patas, tapat, at para sa interes ng hustisya, o para sa interes ng pulitika.
meti ´ސު｀
